متفورمین

وقتی در حالی که دارم قند توی دهانم می‌گذارم به آلا که سراغ قندون رفته، نهیب می‌زنم که «قند اَخّه!»

به صورت اتفاقی یک سر به سایت خبری(!) رجانیوز زدم که با دیدن نظرسنجی زیر کفم برید!

حالا گیرم حرف آقای همسر را قبول کنیم که بالاخره هر نظری داشته باشی توی حداقل یکی از گزینه‌ها صدق می‌کنه، ولی آخه من موندم از نتیجه‌ی یک چنین نظرسنجی‌ای چی رو می‌خوان بفهمن! تازه به غیر از این، کسی که نظرش اینه که گزینه «می‌تونه بهتر باشه» درسته نظرش در مورد گزینه‌ی «جای کار داره» چیه؟! یا این که ... هیچی بابا دارم وقتمو تلف می‌کنم سر چی(!!؟؟) برم یه کوکو سیب‌زمینی درست کنم که شام نداریم.

نشسته بودم سرگرم بازی با آلا. هم‌زمان داشتم به وقایع اخیر فکر می‌کردم. یک لحظه تصور کردم ۲۰ سال دیگر را که آلا جوانی ۲۱ ساله است و می‌توان با او در مورد این جور چیزها صحبت کرد. به چهره‌اش نگاه کردم تا تصور کنم چه طور صحبت خواهد کرد و نظرش چه خواهد بود. یک لحظه به خود لرزیدم. نکند نسل او اصلا نفهمند که ما چه می‌گفتیم و چه می‌خواستیم یا نکند که ما را محکوم کنند. از خیلی وقت پیش به این نتیجه رسیده‌ام که بچه‌ها خیلی بیشتر از این که فرزند پدر و مادرشان باشند، فرزند زمانند و زمان مشخص می‌کند که چه طور فکر کنند و چه عقایدی داشته باشند. نکند که آلا علیرغم شباهت بسیار زیادی که الان با ما دارد، انسان متفاوتی شود، به عقایدمان بخندد، ما را مسخره کند و حوصله‌ی صحبت کردن با ما را نداشته باشد! در این صورت من حتما بهش می‌گویم که چه قدر دوستش داشتم و هر روز برای دیدنش لحظه شماری می‌کردم و از این که روز به روز شاهد مستقل‌تر شدنش بودم چه قدر ذوق‌زده می‌شدم. یادم آمد به خودمان و نگاهی که به نسل قبلی‌ها و عقایدشان و طرز زندگیشان داریم. نفهمیدم که ویژگی‌ نسلمان است یا ثمره‌ی تربیتمان و یا اشکال از نسل قبلی‌هاست! با مشتی که آلا با تمام توانش به صورتم کوبید و آن قهقهه‌ی پیروزمندانه‌ی منحصر به فردش به خودم آمدم.
داشتن بچه ظرفیت‌هایی می‌خواهد که انگار هنوز در من پیدا نشده است.

راستی کسی می‌دونه قضیه‌ی این «ما هستیم»ها که تو در و دیوار شهر پر شده چیه؟!

البته اگر مثل آقای همسر کلا منکر قضیه نیستند و فکر نمی‌کنید که من خیالاتی شدم که همه‌اش «ما هستیم» می‌بینم!

بهار آن است که خود ببوید

نه آن که تقویم بگوید

--سلمان هراتی

حافظه‌ی ضعیف هم مثل وقت‌نشناسی زمانی کلاس محسوب می‌شد. آنهایی که اسم و حتی چهره‌ی شما را به خاطر نمی‌آورند، آنهایی هستند که ذهنشان پر از مطالب بسیار مهم هست! هم‌چنین کسانی که سر قرار دیر می‌آیند، استادهایی که وقتی برای صبح ازشون وقت می‌گیرید عصر آخر وقت ممکن است در بین مشغله‌هایشان چند دقیقه‌ای برای گوش دادن به مشکل شما وقت داشته باشند، کلا این جور آدم‌ها ذهنشان پر است از دغدغه‌های بسیار مهم و به طور کلی آدم‌های باکلاسی هستند!
مدتی است این قضیه در ذهن من و به نظرم در ذهن افکار عمومی(!) وارونه شده است. یعنی در واقع تصحیح شده است.  کسی که نمی‌تواند وقت و ذهن خود را مدیریت کند از نظر من شایسته‌ی ترحم و دلسوزی و کسی که هیچ سعی‌ای در راستای این امور نمی‌کند از نظر من تنها شایسته‌ی تأسف است نه تحسین!
مدتی پیش از کنار مغازه‌ی کابینت‌سازی که دو سال و نیم پیش کابینت‌های آپارتمانمان را نصب کرده بود، عبور می‌کردیم تا برای نصب کابینت خانه‌ی جدید پرس و جویی کنیم. با توجه به تغییر تیپ فرد فروشنده، در فکر بازسازی چهره‌ی او بعد از دو سال و نیم بودیم که خودش پیش‌دستی کرد و گفت که اگر اشتباه نکنم شما قبلا هم به ما سفارش داده‌اید و کابینتتان فلان مدل بود و .... و این که آیا مراجعه‌ی ما به دلیل مشکلی‌ است که با نصب کابینت‌ها داریم؟! تیزذهنی آن فرد در آن لحظه موجب شد که ناخودآگاه تمام ملاحظات معمول کنار گذاشته شود و بگوییم که مراجعه‌ی ما دقیقا به دلیل کار بسیار عالی و دقیق شما در دو سال و نیم پیش است و کم مانده بود بگوییم که دقیقا به دلیل این که بعد از این همه مدت ما را به خاطر داری، ما مشتری دائمی شما هستیم! و تمام آن روز حالمان خوش بود چون فرد موفقی را دیده بودیم. فردی که مقالات علمی معتبر در مجلات معتبر نداشت در حالی که در مدیریت ذهن و وقت خود درمانده باشد، بلکه کسی بود که در شغل ساده‌ی خود کامل و موفق بود!
مدتی است ذهنم روی این موضوع حساس شده است. وقتی نزدیک‌ترین خویشاوند که بیش از ده بار به خانه‌مان آمده است هنوز برای آمدن آدرس می‌پرسد و دست آخر هم نمی‌داند که زنگ کدام واحد را باید بزند، حالم گرفته می‌شود. وقتی یک دوست که قرار است کتابی برایم بیاورد و با وجود تذکر هر روزه ماه‌هاست که هر روز فراموش می‌کند کتاب را با خودش بیاورد و تازه با افتخار می‌گوید که: «می‌دونی! من حافظه ندارم باید شب زنگ بزنی که همون موقع بذارم توی کیفم!»، اعصابم به هم می‌ریزد. وقتی سؤال‌هایی نظیر: کدوم دانشگاه بودی؟، اسم خواهرزاده‌ات چی بود؟، بالاخره دانشگات تموم شد؟، قبله‌تون کدوم طرفیه؟ و ... بیش از تعداد قابل تحملی در یک بازه‌ی زمانی ازم پرسیده می‌شه، واقعا عکس‌العملم دست خودم نیست! چون می‌دانم که فرد سؤال کننده کوچک‌ترین زحمتی برای مدیریت ذخیره‌ی پاسخ‌های من در حافظه‌اش به خود نمی‌دهد و از همه بدتر این که به این ویژگی خودش افتخار می‌کند!

عاطفه خانم در مورد پست قبلی نظراتی داده بود:

چون می‌خواستم جواب کاملی بدهم، این جواب دادن به شدت دچار تأخیر شد که معذرت‌خواهی می‌کنم!
عاطفه عزیز! یادم هست که در دوران کودکی ما معضلی وجود داشت به نام چرخ گوشت! چرخ گوشت یکی از خطرناک‌ترین وسایل برای بچه‌ها بود. همیشه تلویزیون در برنامه‌های مختلف مثل «بچه‌ها مواظب باشید» و حتی از طریق مجری‌های برنامه کودک به بچه‌ها سفارش می‌کرد که نزدیک غول چرخ گوشت نروند. یکی از هم‌بازی‌های من در دوران کودکی (سام) هم دو انگشت خود را در چرخ گوشت از دست داده بود! چند سال گذشت تا فرهنگ این که این گونه وسایل را در دسترس بچه قرار ندهیم در جامعه‌ی ما جا افتاد؟! دست چند تا سام قربانی جا افتادن این فرهنگ شد؟

ولی الان، اگر دلیلش را تنگ شدن دهانه چرخ گوشت ندانیم، خوشبختانه دیگر بسیار به ندرت از این دست خبرها می‌شنویم که مثلا کودکی سماور را روی خودش برگرداند و یا اتو روی پایش افتاد و ... و اگر هم بشنویم دیگر نمی‌گوییم که خدایا این چه بلایی بود که سر مادر بیچاره آوردی و این چه امتحان الهی بود و یا به قول شما نمی‌گوییم که بچه اختیار دارد و .... چون به وضوح مشخص است که کوتاهی از پدر و مادر بوده!

من نمی‌گویم که کودک را در قفس بگذاریم و مثل ناظم همیشه بالای سرش باشیم! حرف من این است که همان طور که دیگر برای همه حتی خود بچه بدیهی است که وقتی در آشپزخانه چرخ گوشت روشن است نباید وارد آشپزخانه شود، این را هم در ذهنمان جا بدهیم که بچه‌ی زیر ۶ سال نباید روی صندلی جلوی ماشین بنشیند و تا تمام سرنشینان، مخصوصا کودکان که احتمال پرت شدن آنها بسیار زیاد است، کمربند ایمنی خود را نبسته‌اند ماشین را حرکت ندهیم.

همیشه بعد از تعطیلات عید کنجکاوانه پیگیری می‌کنیم که آمار تلفات جاده‌ای امسال چقدر بوده! و یا با شروع فصل سرما منتظر سیل اخبار تلفات گازگرفتگی هستیم! چرا با شنیدن اولین خبر به فکر ایمن کردن خودمان و کودکانمان نمی‌افتیم؟ مگر نه این که عاقل از یک سوراخ دو بار گزیده نمی‌شود؟! چرا فکر می‌کنیم تراژدی زندگی، داستانی‌ است که همیشه برای دیگران اتفاق می‌افتد؟! 

و با تمام این حرف‌ها منکر این نیستم که کودک اختیار دارد و نباید لذت آزادی را از او سلب کرد. با اون پرینت هم کاملا موافقم. آدم‌ها به مرور زمان تغییر می‌کنند و بد نیست گاهی یک پرینت از عقایدشان برای آینده نگه دارند.